2015-04-01

Sport & beweging in de openbare ruimte

De afdeling Sport en Onderwijs van de Gemeente Arnhem en het Sportbedrijf willen sport en beweging voor stadsbewoners stimuleren en daarmee een kwaliteitsverbetering tot stand brengen in de openbare ruimte. Door enerzijds een analyse te maken van duidelijke opgaven in de openbare ruimte en deze locaties in verband te brengen met de potentie die de introductie van sport en beweging brengt, ontstaan kansrijke nieuwe ontwikkelingslocaties in de stad. Het onderzoek van de FURstudio spitst zich toe op een viertal aandachtgebieden die ook al in de gemeentelijke Structuurvisie aangewezen zijn: Klarendal, Centrum Oost, Centrum Zuid en Stadsblokken / Meijnerswijk.

Methodiek en Thema’s

In de eerste fase van het onderzoek heeft de studio zich gefocust op het in kaart brengen van verschillende combinaties van sport en openbare ruimte. Pas na die inventarisatie en het samenstellen van die bibliotheek is de aandacht van het onderzoek verschoven naar de vier uitwerkingsgebieden. In die tweede fase is het probleem geanalyseerd en zijn ontwerpvoorstellen gedaan om informatie te genereren over de mogelijkheden in elk van de vier situaties. Op dat moment zijn ook de overige stakeholders benaderd en zijn zij in belangrijke mate ook betrokken geweest bij de uitwerkingen.

Het verzamelen van informatie is gedaan op basis van het door het lectoraat ontwikkelde DOCA model. De eerste fase bestond voor een groot deel uit onderzoek op het vlak van Anecdote en Data . De verzamelde informatie bestond enerzijds uit data verzameling van lokale ondernemingen en aanbieders in sport en beweging, case-studies van vergelijkbare initiatieven, geo-data verkregen van Strava, beleidsstukken en rapporten van (semi)overheidsinstanties. Daarnaast zijn experts en eindgebruikers geïnterviewd, video’s met persoonlijke interpretaties bekeken en trends benoemd die sport en bewegen in de stad van de toekomst duiden.

Bij dit onderdeel van de DOCA behoort tevens een inventarisatie van tools die ingezet kunnen worden in het veld. Het hele aanbod aan Krajicek-playgrounds en Cruyff-courts, die door betreffende stichtingen geleverd en onderhouden worden tot aan de catalogi van leveranciers van straatmeubilair, is in kaart gebracht.

In de tweede fase zijn vervolgens de Challenges en Opportunities van de vier aandachtgebieden, Klarendal, Centrum Oost, Centrum Zuid en Stadsblokken/Meijnerswijk geanalyseerd. Dit onderoek richt zich op actuele problemen in relatie tot hun ruimtelijke expressie. Dit zijn de zogenaamde Challenges uit het DOCA-schema, die daarin diagonaal tegenover Opportunities zijn gezet. De Opportunities zijn de eerste verkenningen en formulering van mogelijke en wenselijke oplossingen). De zijn zodanig vormgegeven dat zij stakeholders meer actief betrekken, of betrokken partijen en eigenaren provoceren om hun ‘input’ te verkrijgen. Zo zijn partijen als de lokale roeivereniging, de Klarendalse wijkspeelplaats, de eigenaren van grond en vastgoed in Meijnerswijk en het centrumgebied (GAP2, Volkshuisvesting e.a.) en lokale (horeca)ondernemers benaderd voor gegevens en reacties. In een tweede ronde zijn de door onderzoekers gedane voorstellen aangescherpt en verbeeld in het eindresultaat.

Resultaat

Dit eindresultaat bestaat uit een aangescherpte vraag die in de vorm van een magazine is gegoten. Aandacht voor het onderzoek zelf wordt verkregen door een korte filmpje, die als een teaser werkt. Beide zijn in een terugkoppelingssessie met opdrachtgever en stakeholders gepresenteerd en besproken en heeft ertoe geleid dat het project een vervolg krijgt. In dat vervolg wordt de groep stakeholders mogelijk uitgebreid met nieuwe spelers, zoals het Rijnstaete ziekenhuis, NOC NSF en Saxion Hogeschool. De voortgang van de stakeholder community in het proces wordt gevolgd aan de hand van het ‘diagram’ . Gepoogd is om alle betrokken deelnemers en processen ‘in te tekenen’ in dit diagram en dat is voor een van de deelprojecten, de Olympische roeibaan in Meijnerswijk, geslaagd. Door middel van een enquêteformulier is de stakeholders gevraagd om hun attitude naar de voorliggende opgave te karakteriseren. De uitkomst suggereert dat deze studio in staat is geweest om de opgave en mogelijke oplossingen te agenderen bij alle betrokkenen. Behalve de rechtstreekse resultaten blijken zowel het ‘DOCA’-model, als ook het ‘Wybertdiagram’ zeer behulpzaam als structurerende instrumenten om de samenhang tussen procesvoortgang en ontwerpend onderzoek te duiden.

De publicatie ArtEZ Sports in the City is te bekijken / downloaden.

Credits

Opleiding: ArteZ Academie van Bouwkunst (Arnhem) Jaar: 2014-2015 Waar: Arnhem, Nederland Onderzoeker: Ady Steketee Studenten: Jasper van den Bogaard, Jorik Dijker, Jan Laurens van der Horst, Teun Leene, Niels Leijte, Bouke Nijland, Marcel Plomp, Bas Rollerman Docenten: Bas Driessen, Thijs van Spaandonk Verder betrokken bij het onderwijs: Ko Jacobs (ArteZ AvB) Stakeholders: Gemeente Arnhem – Sjaak Aarden, Regina Florisson, Harry Popken, Kirsten van Rijen, Geert Geurken en Lucas Hullegie (Sportbedrijf); Gap2- Peter Blankestijn; De Leuke Linde - Noëlle Bus, Roofgarden Arnhem - Yosser Dekker; Rose’s Lounge Bar - Kars Deutekom; Studio Halfvol - Thijs Groenewegen; Roeivereniging Jason - Marlies van der Marel, Erik Metz; Nationaal Sportcentrum Papendal - Brigitte Muller; woningstichting Volkshuisvesting Arnhem - Henk van Ramshorst; stichting Atelierbeheer Slak - Freek Roffel

Bronnen (selectie) Gemeente Arnhem, Structuurvisie centrum, 2010 Gemeente Arnhem, Ruimtelijk DNA van Arnhem, 2010

beeld

interesse stakeholders