2019-09-12

Een kazerne waar gefilmd mag worden

Legerbases zijn notoir ondoordringbare en onbenaderbare plekken, zo bleek vandaag nog maar eens met de arrestatie van twee jonge Nederlandse youtubers die, bewapend met telefoons, camera’s en drones, Area 51 probeerden binnen te dringen. Die Amerikaanse luchtmachtbasis wordt zo strikt afgesloten en omgeven door zoveel geheimzinnigheid dat deze een perfecte prooi vormt voor complotdenkers die gretig speculeren op experimenten met buitenaardse technologie ter plaatse. Dat doen ze zelfs met zoveel succes dat een paar miljoen mensen onlangs op Facebook hebben aangegeven bereid te zijn de basis op 20 september 2019 gezamenlijk te bestormen om hoogstpersoonlijk polshoogte te nemen.


Dergelijke wilde speculatie is in Nederland zeldzamer, maar ook hier vormen militaire gebouwen doorgaans redelijk ondoordringbare forten waar de burgerbevolking zich uit de buurt dient te houden. De mogelijke komst van een marinebasis in Vlissingen vormde de afgelopen maanden daarom aanleiding voor een groep studenten van de Groningse Academie van Bouwkunst om zich eens uitgebreid te verdiepen in het karakter van militaire gebouwen en terreinen. Zijn er niet allerlei mogelijkheden om een militaire basis beter te laten integreren in een leefomgeving? Wat voor kansen biedt de komst van een dergelijke basis voor de regio? Is het niet heel goed mogelijk om de hekken rond de kazerne grotendeels weg te knippen en omwonenden gebruik te laten maken van de faciliteiten op een militaire basis, zonder dat daarbij de noodzakelijke beslotenheid en vertrouwelijkheid van bepaalde militaire praktijken verloren gaat?

Met die vragen in het hoofd onderzochten de jonge ontwerpers de mogelijkheid van, bijvoorbeeld, gedeelde woningen, van openbaar beschikbare sportfaciliteiten en van gedeelde restaurants. Ontwerper Femke de Vente gebruikt voor haar ontwerp van een legerbasis met verschillende publiek toegankelijke faciliteiten de metafoor van het festival. Zoals de optredende artiesten backstage kunnen naar een afgesloten ruimte die niet toegankelijk is voor de gewone festivalgangers, zo ook zou een militair terrein moeten functioneren. Het grootste gedeelte zou in een dergelijk ontwerp vrij toegankelijk en bruikbaar zijn voor iedere bezoeker en slechts een beperkte omgeving alleen bereikbaar voor mensen met de juiste strepen.

De resultaten van het onderzoek van de Groningse studenten zullen worden opgenomen in een publicatie over het onderzoek van FUR naar de ruimtelijke effecten van een aantal grote transitievraagstukken in Zeeland. Het boek zal in 2020 verschijnen.

beeld